Oxenpear

Back to the archive >

Ossenpeer, Pomppeer

The Oxenpear grows on a large and majestic tree, found mainly in the Achterhoek, which is the eastern and southern parts of the eastern province of Gelderland, bordering Wesphalia, Germany where it is called the Wesphälische Glockenbirne. The pear is medium size, short and conical in shape, long stalked, hard, and green in color, turning to yellow, with patchy skin. Its flesh is hard, gritty and white, turning red during cooking. The fruit ripens from late August to late September, and has been used for a cooking pear and, mainly, a drying pear for winter consumption. The pear is not particularly durable, but lends itself well for drying. Once dried, it keeps well and retains its full flavor. It can remain sweet even after two years of storage.

The Ossenpeer most likely represents an ancient variety of pear, most likely originating in Germany (in the Wespahlia, Hannover, Hildesheim and Göttingen areas). One tree of at least 120 years of age has been documented in the Netherlands. The pear is known to occur in the eastern region of The Netherlands, in sections of the Achterhoek. It is locally called Pomppeer (“pump pear”) in some parts of the region where this pear is found.

A few remaining trees may still be found in the eastern Netherlands, but surveys also located a few trees in The Land of Heusden and Altena, in the western part of the country, where interestingly this pear is locally referred to as Spekpeer. Furthermore, a few commercial nurseries sell trees of this variety to the public, and some restaurants make use of the fruit in their dishes. However, an overall decline in interest in regional fruits means that this pear variety was nearly lost. Dried pears are less common, and a loss of knowledge of how to use this fruit means that it was nearly lost from lack of use.

  • Hai imparato qualcosa di nuovo da questa pagina?
    Did you learn something new from this page?

  • Yes   No
Back to the archive >
De Ossenpeer of Juttenpeer is een smakelijke stoofpeer die ook heel geschikt is om te drogen. Dit laatste werd vroeger gedaan om ook in de winter fruit beschikbaar te hebben. Het is een tamelijk grote, spitse, lang gesteelde, hardgroene, later geel verkleurende peer met roestige verkleuringen. Het vruchtvlees is hard, korrelig en wit, maar wordt bij stoven rood. Gedroogd blijft het lang een heel smakelijk stukje fruit. Na 2 jaar nog volop perengeur en zeer smakelijk herkenbaar peer en opvallend zoet. Rijp eind augustus tot eind september.

De vrucht groeit aan een majestueuze grote boom, die nogal eens voorkomt in bongerds in het oosten van Nederland en m.n. in Zuid en Oost Achterhoek. Wordt in Duitsland, met name net over de grens, Westfälischer Glockenbirne genoemd. Waarschijnlijk de oudste Juttepeer in Nederland staat in het Haagse Heilige Geest Hofje. Hij werd geplant in 1646. Het Haagse Slow Food convivium De Perelaar is naar deze juttepeer vernoemd.

Hoogstwaarschijnlijk is dit een oud perenras ooit afkomstig uit Duitsland (Westfalen, Hannover, Hildesheim en Göttingen). De ossenpeer komt in Oost Nederland voor en met name in zuid en oost Achterhoek. Soms wordt de naam Pomppeer gebruikt. Het ras is niet officieel beschreven. Volgens bronnen op internet ontdekt in 1598, maar dit is niet zeker.
Synoniemen: Juttenpeer, Pfundbirne, Kuhfuss, Westfälische Glockenbirne, Herrenbirne, Weddelbirne.

Kuhfuss en Westfälische Glockenbirne zijn beschreven in het boek Verzeignis der Apfel- und Birnensorten (1986) van auteur Willie Votteler.
Enkele bomen staan verspreid door de Achterhoek. Echter Achterhoeks pomoloog Hennie Rossel heeft de boom ook aangetroffen in Land van Heusden en Altena en daar werd de boom spekpeer genoemd. De interesse voor deze soort is weer gewekt door de publicatie in het Smaakboek Achterhoeks Fruit.
Reden verdwijning net als bij alle andere hoogstamfruitsoorten. Hier geldt specifiek dat de techniek van drogen niet meer toegepast werd en daardoor de waardering voor dit peren ras bijna vergeten was. Ossenpeer en het drogen ervan is (her)ontdekt op boerderij Nelles, na raadpleging van de bewoners die op leeftijd zijn. Daar staat nog een oude boom van ongeveer 120 jaar oud.

De productie en beschikbaarheid is nog beperkt. Opname in de Ark van de Smaak en het benutten van het netwerk van Slow Food Achterhoek legt een basis voor het behoud van deze perenboom. Niet alleen qua smaak van belang, maar ook landschappelijk. Het is een forse boom, of beter gezegd ‘een majestueuze grote boom’ volgens Johan Hengeveld.

In 1616 werd in Den Haag Het Heilige Geest Hofje gebouwd voor alleenstaande vrouwen. De vrouwen werkten veelal rijke families en deden daar ook de was voor. Op het binnenterrein werd de was gedroogd op het gras (bleek) In 1646 werd een Juttepeer geplant, van de peren werd gelei gemaakt. De Juttepeer staat nog steeds in het hofje en heeft inmiddels verschillende "dochters". Het hofje is jaarlijks een aantal dagen te bezichtigen oa op monumentendag.

Territory

StateNetherlands
Region

Gelderland

Other info

Categories

Fruit, nuts and fruit preserves